TBMK – “Là một làng Việt cổ ở đồng bằng Bắc Bộ, làng Nôm hiện còn bảo lưu được nhiều giá trị cảnh quan kiến trúc, cùng những thiết chế văn hóa tôn giáo tín ngưỡng quan trọng làm nên sức sống của làng, đó là những đình, chùa, đền, miếu, từ đường dòng họ… Đặc biệt chùa Nôm (Linh Thông Cổ Tự), một ngôi chùa cổ còn giữ được nhiều giá trị về kiến trúc, cảnh quan cùng khối lượng di vật phong phú, vẫn đang thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học, thu hút sự hành hương, chiêm bái của du khách thập phương”… – Là một trong những nhận định tại Hội thảo khoa học “Chùa Nôm, làng Nôm – Giá trị văn hóa và lịch sử” diễn ra sáng ngày 18/6, tại Di tích lịch sử quốc gia chùa Nôm, xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm (Hưng Yên).


Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo một số Ban, ngành Trung ương; lãnh đạo UBND tỉnh Hưng Yên; lãnh đạo một số Sở, Ban, ngành của tỉnh; Huyện ủy, UBND huyện Văn Lâm; các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, học giả và đông đảo các tăng ni, phật tử cùng người dân.

Hội thảo khoa học “Chùa Nôm, làng Nôm – Giá trị văn hóa và lịch sử”

Theo tư liệu, làng Nôm trước kia thuộc thôn Tùng Kiều, xã Tùng Xá, huyện Siêu Loại, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc xưa. Đây là ngôi làng chứa đựng nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của làng xã Việt Nam.

Hiện nay, quần thể di tích làng Nôm gồm có: Đình làng Nôm (đình Tam Giang), cây Cầu Đá bắc ngang qua dòng sông Nguyệt Đức, chợ Nôm, đường làng lát bằng gạch đỏ, xóm ngõ, dân cư cùng với những ngôi nhà cổ, từ đường dòng họ tồn tại cách đây hàng trăm năm… với những nét kiến trúc tinh tế, cổ kính tạo nên cảnh quan đẹp và hấp dẫn.

Đình làng Nôm (đình Tam Giang)

Bên cạnh đó là chùa Nôm (hay còn gọi là Linh Thông Cổ Tự), một ngôi chùa cổ mang nhiều dấu ấn kiến trúc truyền thống lâu đời và được khởi dựng rất sớm. Theo bia “Sùng Tạo Linh Thông Tự Bi Ký”, từ những năm niên hiệu Đại Chính nước Việt (1530-1540) đời Mạc Thái Tông, ngôi chùa đã được phục dựng lại, sau đó đến niên hiệu Chính hòa (1680-1705) lại được trùng tu, xây dựng với quy mô uy nghi hơn. Đến nay, chùa Nôm còn lưu giữ được nhiều cổ vật, trong đó có hơn 100 pho tượng cổ và nhiều hiện vật khác như bia đá, chuông đồng, văn khắc…

 Cây Cầu Đá bắc ngang qua dòng sông Nguyệt Đức

Tại hội thảo, Nhà sử học Dương Trung Quốc, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Khoa học lịch sử Việt Nam cho rằng, chùa Nôm hiện nay không đơn thuần là một công trình tín ngưỡng Phật giáo mà là một quần thể đan xen nhiều giá trị văn hóa, kiến trúc cổ và phản ánh nhiều khía cạnh khác nhau của đời sống xã hội qua các thời kỳ lịch sử của đất nước nói chung và vùng đất này nói riêng. Việc phát huy những giá trị di tích chùa Nôm, làng Nôm phải lấy giáo dục đạo đức, lối sống cho người dân làm đầu. Vì vậy, việc phát triển du lịch làng Nôm không phải là thu lợi nhuận, mà là lan tỏa những giá trị bền vững bên trong của làng cổ gắn với đời sống con người.

Cổng Tam quan – chùa Nôm

Hiện nay, chùa Nôm cũng như quần thể di tích tại làng Nôm đã góp phần tạo nên những giá trị về mặt kiến trúc, cảnh quan, cũng như giá trị lịch sử, văn hóa khác, thu hút đông đảo khách thập phương đến tham quan, vãn cảnh…

Cảnh quan bên trong chùa

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Duy Hưng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên nhấn mạnh, để phát huy những giá trị của quần thể di tích, mỗi người dân làng Nôm nói riêng và mỗi người dân Hưng Yên nói chung cần am hiểu lịch sử địa phương mình, trong đó có lịch sử hình thành và phát triển của chùa Nôm, làng Nôm, để có thể trở thành người hướng dẫn viên bản địa, góp phần quảng bá những giá trị văn hóa của địa phương, góp phần vào sự nghiệp bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa của dân tộc.

Lâm Phùng