(MK - ASEAN) - Dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp, mức độ nguy hiểm thậm chí tử vong đang tăng cao. Điều này đặt sự phát triển kinh tế xã hội vào tình trạng phải thay đổi để tồn tại hoặc “chết”. Nhằm giải bài toán nhu cầu bức thiết này, phần lớn các doanh nghiệp , các cá nhân đã và đang tập trung vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí, giảm số lượng nhân công, tuy nhiên vẫn "bảo lưu" việc duy trì chất lượng…

Bên cạnh đó, việc hạn chế tụ tập đông người, tránh tiếp xúc gần trong mùa dịch Covid-19 một trong những khó khăn được nhiều doanh nghiệp quan cần được kể đến. Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp, chủ cửa hàng - doanh nghiệp lớn, nhỏ và siêu nhỏ, đã chọn áp dụng chuyển đổi số với nhiều sáng tạo, cải tiến không ngừng nhằm đảm bảo kinh doanh và hoạt động. Việc bắt đầu khởi nghiệp hoặc chuyển hướng kinh doanh bằng công nghệ cũng là hướng đi tiềm năng, hứa hẹn sẽ là lối thoát cho sự sống còn của nhiều doanh nghiệp...

Dịch Covid-19 bùng phát mạnh khiến các trường học nguy cơ lại kéo dài thời gian nghỉ học, các công sở chuyển sang làm việc kết hợp offline và online trong thời gian giãn cách. Các quán xá đóng cửa, người dân hạn chế đi lại, tránh tiếp xúc để phòng, chống dịch. Kỳ nghỉ dài nhất lịch sử vì dịch Covid-19 đã khiến người người ngao ngán. Bởi không chỉ khiến cuộc sống bị hạn chế, nó còn ảnh hưởng trực tiếp đến “nồi cơm” của mỗi người.

Nghỉ việc, ở nhà rảnh rỗi nhiều người đã tìm cách xoay sở chuyển sang bán hàng hóa nhu yếu phẩm để kiếm thêm thu nhập. Chị Thanh Tuyền là trưởng phòng kinh doanh một công ty TNHH ở Quận 3, Tp Hồ Chí Minh gần 3 tháng nay, công việc kinh doanh của chị bị ảnh hưởng nghiêm trọng vì dịch Covid-19. Không bán được hàng hoá, không có doanh số về cho công ty, nguồn thu nhập để trang trải cuộc sống trở nên khó khăn với mức lương hỗ trợ từ doanh nghiệp, chị Tuyền rất trăn trở. Sẵn có năng khiếu nấu ăn, chị Tuyền nghĩ ra cách làm bánh bông lan trứng và bán tại nhà trên các mạng thông tin để phục vụ những người xung quang và có ship trong phạm vi gần để cải thiện thu nhập. Thời gian đầu quả là gian nan vì chưa có khách hàng nhiều, nhưng nhờ bánh chất lượng ngon, lại chịu khó giới thiệu trên facebook và zalo chị dần có khách hàng biết tới. Việc chị Tuyền quan tâm nhất hiện giờ là tìm cho mình 1 đơn vị vận chuyển uy tín có thể hợp tác, hỗ trợ các đơn hàng của mình đạt an toàn về vệ sinh và chất lượng khi giao tới cho các “thượng đế” của mình.

Tại sao phải chuyển đổi mô hình kinh doanh? 

Công nghệ số đang tạo ra một luồng chuyển đổi mô hình kinh doanh lên tất cả ngành nghề, lĩnh vực, không chừa bất kỳ một doanh nghiệp, đơn vị nào. Lại thêm một “cái tát” mạnh mang tên Covid-19 lên toàn bộ nền kinh tế, buộc các doanh nghiệp nếu không muốn bị bỏ lại phía sau thì phải thay đổi. Thói quen, tâm lý và hành vi mua sắm của người dùng thay đổi lớn. Các nền tảng công nghệ số đang ngày càng chiếm vai trò quan trọng trong tất cả các ngành, lĩnh vực…

Theo Nielsen, 47% người Việt đã thay đổi thói quen ăn uống, 60% số đó đã thay đổi các hoạt động giải trí/ vui chơi. Những cửa hàng truyền thống cũng bị tác động mạnh, với hơn 50% người dân đã giảm tần suất ghé thăm các siêu thị, cửa hàng tạp hóa và chợ truyền thống.

Thực tế các công ty đang hoạt động thường hạn chế đầu tư và giảm ngân sách cho nghiên cứu và phát triển thị trường trong giai đoạn khó khăn. Những doanh nghiệp này vô tình tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho các thành viên sáng lập và nhân viên tương lai. Những doanh nghiệp mới khởi tạo có thể tận dụng những thị trường ngách đã có sẵn vì những thị trường này thường ít bị các công ty lớn nhòm ngó. Mặt khác, các công ty lớn thường chậm phản ứng với thị trường này nên những người mới khởi nghiệp và doanh nghiệp mới có thể cạnh tranh được. Có nhiều cách huy động vốn, từ kêu gọi sự hỗ trợ của bạn bè, gia đình hoặc tìm kiếm các khoản đầu tư thông minh từ các cá nhân, tổ chức, các nhà đầu tư ưa mạo hiểm, đối tác nước ngoài, ngân hàng và thậm chí cả khách hàng của mình. Đặc biệt, đối với các công ty kinh doanh chủ yếu dựa vào thương mại điện tử nhất thiết cần có vốn khởi tạo trước khi đưa ra các ý tưởng kinh doanh. Phải tìm đối tác có kinh nghiệm, chia cổ phần cho nhân viên đề cùng có tinh thần trách nhiệm, đồng thời cải tiến phương pháp quảng cáo qua mạng xã hội..

Nhiều người coi thời điểm này để chuyển hướng kinh doanh là bất lợi, nhưng nhiều người lại thấy đây là thời điểm để bứt phá và vùng lên. Nếu nhanh chóng nhìn ra những điểm sáng trong các chiến lược chuyển đổi sang mô hình kinh doanh online, thì đây là một cơ hội lớn giúp các doanh nghiệp đột phá và dẫn đầu.

Tuy nhiên nên triển khai phát triển kinh doanh online trên nhiều nền tảng bán hàng, điều này giúp doanh nghiệp giảm được rủi ro gây ra bởi vấn đề “độc quyền nền tảng”. Doanh nghiệp sẽ không bị phụ thuộc quá nhiều vào bất kỳ một nền tảng nào sẽ giúp các doanh nghiệp gia tăng thế chủ động trong hoạt động kinh doanh.

Không phải tự nhiên mà các doanh nghiệp lấy việc chuyển đổi mô hình kinh doanh online làm “kim chỉ nam” cho quá trình tồn tại và phát triển trong giai đoạn này. Nhiều công ty lớn đã thành công và “hồi sinh” nhờ vào công cuộc chuyển đổi số, điển hình như Nike, Inc một tập đoàn đa quốc gia của Mỹ hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, phát triển, sản xuất, quảng bá cũng như kinh doanh các mặt hàng giày dép, quần áo, phụ kiện, trang thiết bị và dịch vụ liên quan đến thể thao.

Mô hình kinh doanh lỗi thời cùng với sự giảm mạnh về tốc độ tăng trưởng buộc Nike phải thay đổi cách tư duy. Nike tương tác thẳng với người tiêu dùng thông qua hệ thống thẻ hội viên và marketing online hay dữ liệu số của mình. Nhãn hàng này bắt đầu kinh doanh trực tiếp với người tiêu dùng hoặc hợp tác với những công ty thương mại điện tử để ra các chiến lược chuyển đổi số. Ngoài ra, Nike cũng mở rộng cách tiếp cận thị trường bằng việc nâng cấp hệ thống bán hàng trực tuyến nhằm tăng trải nghiệm của khách hàng. Với nhiều chiến lược chuyển đổi kinh doanh thành công, Nike đã thúc đẩy tốc độ vòng đời sản phẩm, đưa các mặt hàng của hãng ra thị trường rộng hơn.

Điều này cho thấy ngay đến những thương hiệu lớn, nổi tiếng thế giới thì quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh online cũng đóng vai trò sống còn trên con đường phát triển. Vậy thì với các doanh nghiệp khác, đặc biệt trong thời kỳ này, việc chuyển đổi số là vấn đề cấp bách “sống còn” hơn bao giờ hết.

Những “nút thắt” khi chuyển đổi sang mô hình kinh doanh online

Việc chuyển đổi số là cần thiết trong thời gian hiện tại và sau này. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng dễ dàng thích nghi và thay đổi, khi số lượng doanh nghiệp chuyển đổi thành công chỉ chiếm khoảng 50%. Những nguyên nhân chủ đạo cản trở các doanh nghiệp tiến đến mô hình chuyển đổi kinh doanh online có thể kể một số “nút thắt “ dưới đây:

Trình độ sử dụng công nghệ thông tin

Trước tiên muốn chuyển đổi số và tiếp cận với chuyển đổi kinh doanh online thì việc sử dụng và thông thạo các nền tảng hoạt động của mô hình này rất quan trọng. Các doanh nghiệp cần nắm vững các nền tảng quản lý, bán hàng, quảng cáo online.

Tuy nhiên, trình độ sử dụng công nghệ thông tin của các cấp quản lý và nhân viên các doanh nghiệp hiện nay chưa cao, đặc biệt là các doanh nghiệp đang kinh doanh offline là chủ yếu. Điều này tạo ra rào cản rất lớn để tiến tới một mô hình hoàn toàn xa lạ và mới mẻ.

Việc chuẩn hóa trong quản trị 

Việc chuyển đổi mô hình kinh doanh đòi hỏi phải chuẩn hóa trong quản trị để phù hợp với các phần mềm công nghệ hiện đại. Hiện nay trên thị trường có rất nhiều sản phẩm công nghệ phục vụ cho quá trình hoạt động và quản trị của các doanh nghiệp. Việc lựa chọn đúng sản phẩm cũng ảnh hưởng lớn đến sự phát triển lâu dài của mỗi doanh nghiệp. Mỗi cá nhân, đơn vị kinh doanh sẽ nhận thấy phần mềm nào cần thiết và áp dụng phù hợp với bản thân mình.

Tuy nhiên, đôi khi nhiều người cho rằng các sản phẩm phần mềm không phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp. Nhưng cũng cần phải xem xét kỹ để thấy rằng có thể lý do là do việc quản trị và quy trình kinh doanh của doanh nghiệp chưa đáp ứng được với chuẩn mực của ngành.

Sử dụng những sản phẩm phần mềm quá phức tạp 

Lựa chọn và đưa vào sử dụng các phần mềm trong suốt quá trình quản lý, kinh doanh cũng khá quan trọng với các doanh nghiệp. Nếu những sản phẩm công nghệ đó quá phức tạp so với tình trạng, năng lực hiện tại của doanh nghiệp thì hệ quả là sẽ dẫn đến quá trình phản kháng mạnh mẽ và không tiếp nhận phần mềm của chính các thành viên, nhân viên trong doanh nghiệp. Từ đó cản trở mạnh mẽ đến quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh doanh online.

Để gỡ những “nút thắt” này, các chuyên gia hàng đầu trong mảng chuyển đổi số đưa ra một số giải pháp cho các doanh nghiệp:

Các doanh nghiệp nên chuẩn hóa việc quản trị và quy trình kinh doanh của mình trước khi sử dụng hệ thống phần mềm quản lý. Nên bắt đầu chuyển đổi số từ những mảng quan trọng nhất, cần thiết nhất, thường là marketing và bán hàng để tạo lợi thế cạnh tranh ban đầu (hoặc ít nhất là theo kịp các đối thủ cạnh tranh). Coi việc chuyển đổi số là quá trình liên tục, lâu dài. Toàn bộ quá trình chuyển đổi số nên được nhìn nhận là quá trình tối ưu và nâng cấp doanh nghiệp.

Cũng theo quan điểm của các chuyên gia, vấn đề trước mắt để giải quyết việc doanh nghiệp chuyển đổi mô hình kinh doanh phải lưu ý đến việc tạo dựng các cửa hàng online, phải có 1 website hoặc landing page có tính chuyên nghiệp, 1 fanpage trên Facebookcó lượng tương tác tốt, đồng thời phối hợp bán hàng trên các trang thương mại điện tử phù hợp (Tiki, Shopee, Lazada, Sendo,…) để gia tăng sự lựa chọn cho người tiêu dùng.

Ngoài ra, để kéo khách hàng về cửa hàng online của mình, doanh nghiệp phải có những chương trình Marketing – Truyền thông quảng cáo có kế hoạch cụ thể và chi tiết. Quảng cáo Google – quảng cáo Facebook – quảng cáo trên các báo đài và trên những nền tảng khác. Theo dõi toàn bộ quá trình chuyển đổi từ một người dùng chưa xác định vào cửa hàng online có những khó khăn và thuận lợi gì để có hướng giải quyết ngay. Đo lường được tỷ lệ chuyển đổi của từng bước đó và tìm cách tối ưu để tỷ lệ chuyển đổi này để đạt hiệu quả tốt nhất. Phải có bảng đánh giá và tổng hợp ghi nhận khách hàng từng giai đoạn, bảng theo dõi tỷ lệ khách hàng mua lại (retention) và ưu đãi đặc biệt cho các khách hàng giới thiệu bạn bè, người thân đến mua sản phẩm (reference),…

Theo số liệu của Bộ Công Thương, doanh thu thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng ổn định 20%/năm. Dự kiến trong năm 2020, doanh số bán hàng thương mại điện tử đạt 10 tỷ USD, chiếm 5% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của cả nước và khoảng 30% dân số sẽ mua sắm online và đạt mốc 350 USD/người/năm. Dự đoán thị trường thương mại điện tử Việt Nam sẽ bùng nổ mạnh vào năm 2025, đây là tín hiệu rất hấp dẫn để các doanh nghiệp bán lẻ thúc đẩy kênh bán hàng online, đón đầu sự phát triển của thị trường.

Tin rằng với sự lựa chọn thông minh của người tiêu dùng sẽ làm cho sự phục hồi và phát triển kinh tế khi chuyển đổi kinh doanh của các doanh nghiệp đạt được kết quả cao nhất. Khách hàng sẽ được trải nghiệm những sản phẩm chất lượng, dịch vụ tốt nhất và các doanh nghiệp cũng gặt hái được nhiều thành công.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *