“Thời điểm này, TP đang bước vào cao điểm mùa khô và “mùa” tết nên các hoạt động giao thương diễn ra sôi nổi, nhộn nhịp hơn. Đây cũng là dịp để “bà hỏa” ẩn mình chờ thời cơ bùng phát khiến tình hình cháy nổ diễn biến phức tạp. Để ứng phó với nguy cơ cháy nổ, CATP đã triển khai nhiều biện pháp xử lý, chủ động khống chế “giặc lửa” và kịp thời giải quyết hiệu quả, hạn chế thương vong về người và tài sản khi có sự việc đáng tiếc xảy ra”. 

LỬA TỪ… BẤT CẨN MÀ RA!

Chưa đầy một tháng nữa là đến đêm giao thừa năm Kỷ Hợi 2019, vì vậy thời điểm này tại các khu chợ đang tấp nập kẻ bán người mua để sắm sửa tết. Dạo quanh các khu chợ Bà Chiểu (Tân Bình), chợ Lớn (quận 5), Bình Tây (quận 6),… luôn ken kính người dân đến mua sắm. Điều đáng nói, một số tiểu thương mong muốn “cầu may, đắt khách” đã thờ ông thần tài cạnh sạp, thắp sáng đèn để cả ngày lẫn đêm, trông rất nguy hiểm. Nhiều hộ khác còn kéo đèn chớp sáng để thu hút sự chú ý của “thượng đế”.

Theo ghi nhận của chúng tôi, hầu hết những tiểu thương này tự ý đấu nối điện theo… kinh nghiệm để thắp sáng. Chính điều này dễ dẫn đến tình trạng chập mạch điện, nếu xảy ra sự cố cháy nổ thì khó lòng mà… thoát. Bởi lẽ, gian hàng này san sát các gian hàng khác, hàng hóa ken kính từ trong ra ngoài che chắn lối thoát hiểm. Bên cạnh sự chủ quan của tiểu thương thì còn có sự bất cẩn của nhiều “thượng đế” khi vô tư châm thuốc hút ngay chốn đông người, gần các gian hàng dễ cháy nổ. Thậm chí, nhiều khách nam còn thản nhiên vứt tàn thuốc còn nghi ngút khói xuống đường, cạnh bãi rác, rất dễ bén lửa, trông rất nguy hiểm.

Bếp than trong chợ Hồ Thị Kỷ khiến nhiều người ngán ngẩm.

Ghi nhận tại chợ Hồ Thị Kỷ buổi sáng sớm, chúng tôi phát hiện nhiều hộ kinh doanh còn đưa bếp than đang đỏ lửa ra tận đường để nướng thịt nhằm thu hút khách. Hòa quyện dòng người đông đúc là làn khói đen bay ngợp trời. Nhiều người còn dùng quạt máy thổi trực tiếp vào bếp để than cháy nhanh và tạo mùi kích thích. “Dù biết đây là một chiêu thức kinh doanh để thu hút người mua, nhưng với những người không có nhu cầu như tôi, mỗi lần đi ngang qua đây là thấy ám ảnh vô cùng. Mùi khói, mùi tanh hòa ám vào áo quần, tóc tai rất khó chịu. Đó là chưa kể khu chợ này buổi sáng và chiều rất đông người, kéo lò than ra tận đường như vậy rất nguy hiểm. Nếu va chạm khiến lò than đổ ngã xuống đường, nhẹ thì bỏng, mà nặng thì làm cháy cả khu vực luôn”, chị Vân Anh (30 tuổi, ngụ quận 10) bức xúc nói.

Một hộ dân vô tư nấu ăn bằng bếp than tại hành lang chung cư Nguyễn Thiện Thuật (quận 3).

Không riêng gì tại các điểm chợ mà nhiều khu chung cư hiện nay cũng đang tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ rất cao. Điển hình, tại chung cư Nguyễn Thiện Thuật (quận 3) đã xuống cấp từ lâu nhưng vẫn luôn tấp nập người ra, vào. “Đây là một trong những chung cư lâu đời, tôi thường hay dẫn khách du lịch nước ngoài đến đây để trãi nghiệm về cuộc sống thu nhỏ ở Sài Gòn. Có điều ngán ngẫm là dây diện móc nối chằn chịch, quần áo treo lộn xộn từ nhà ra ban công, có hộ còn nấu ăn bên ngoài hành lang, nhìn khá nguy hiểm”, anh Nhơn (32 tuổi, hướng dẫn viên du lịch) cho biết.

Chung cư Nguyễn Thiện Thuật có dây diện lộn xộn, hành lang treo đủ thứ đồ, dễ dẫn đến nguy cơ cháy nổ.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, đây là chung cư được xây dựng từ rất lâu, đến nay đã xuống cấp trầm trọng. Nhiều mảng tường hiện bong tróc, rệu rã, mục nát. Hệ thống lưới điện tại đây lộn xộn, chồng chéo, che khuất tầm nhìn. Thậm chí, một số hộ dân còn mang cả bếp than ra hành lan để nấu ăn, rất dễ dẫn đến những tình huống xấu. Giữa tháng 7-2018, salon tóc Diễm Phương trong khu vực Nguyễn Thiện Thuật này đã bất ngờ phát hỏa khiến người dân có phen hoảng vía. Ngay sau đó, lực lượng PCCC quận 1 đã đến hiện trường kịp thời, dập tắt ngọn lửa. Nhờ xử lý kịp thời, vụ cháy đã không lan ra khu vực, không gây thiệt hại về người nhưng đã thiêu rụi nhiều tài sản trong salon. Đây cũng là một bài học điển hình cho việc bất cẩn trong sinh hoạt đã vô tình “mở cửa” cho “bà hỏa” ghé thăm tại khu vực này.

CHỦ ĐỘNG ỨNG PHÓ

Theo thống kê của CATP, từ năm 2012 đến 2017, TP có 3.217 vụ cháy khiến 93 người chết, 181 người bị thương, gây thiệt hại hơn 908 tỷ đồng. Trong đó, cháy tại khu vực nhà ở và hộ kinh doanh đến 1.489 vụ khiến 78 người chết (khoảng 84%). Nguyên nhân chủ yếu của các vụ cháy xuất phát từ vi phạm an toàn trong sử dụng điện (chiếm 54,4%), bất cẩn trong sinh hoạt (5,81%). Đồng thời, các vụ cháy thường xảy ra ban đêm, lúc người dân đi ngủ nên khi sự cố xảy ra bất ngờ đã không kịp ứng biến, dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng.

Thiếu tá Huỳnh Văn Tuấn – Phó Trưởng Phòng cứu nạn, cứu hộ, Cảnh sát PCCC TP. HCM hướng dẫn những trang thiết bị cần trang bị để kịp thời xử lý khi có sự cố xảy ra.

Trong năm 2018, đoàn kiểm tra liên ngành (Cảnh sát PCCC TP phối hợp với Sở Xây dựng, Tổng công ty điện lực TP và chính quyền địa phương) đã tiến hành tổng kiểm tra công tác an toàn PCCC và cứu nạn cứu hộ tại 4 chung cư thì phát hiện đến 8 lỗi vi phạm (trong đó có 4 lỗi liên quan thoát nạn). Đồng thời, CATP cũng kiểm tra an toàn PCCC với 662 lượt cơ sở chung cư, nhà cao tầng thì phát hiện 330 lỗi vi phạm, lập biên bản xử phạt 183 vụ, với số tiền gần 943 triệu đồng và tiến hành đình chỉ hoạt động 4 cơ sở. Điều đáng nói, hệ thống PCCC chiếm 131 lỗi (39,6%), nguyên nhân do người dân không trang bị đủ phương tiện chữa cháy tại chỗ, thiết bị báo cháy không hoạt động, hư hỏng… Ngoài ra, các lỗi liên quan đến thoát nạn chiếm rất cao, 74 lỗi, chủ yếu do người dân tự ý tháo gỡ hoặc làm hư hỏng thiết bị chiếu sáng, chèn chặn cửa thoát nạn, bố trí vật dụng hàng hóa gây cản trở lối thoát nạn,…

Một chiến sĩ Cảnh sát PCCC đang hướng dẫn cách sử dụng bình chữa cháy xách tay.

Để kịp thời chủ động ứng phó tình hình cháy nổ vào dịp cao điểm mùa khô và tết nguyên đán 2019, Phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ đã phát nhiều thông báo khuyến cáo người dân nâng cao ý thức PCCC, trang bị thiết bị chữa cháy xách tay tại nơi ở, kinh doanh. Cụ thể, khi người dân ra khỏi nhà cần quan sát, khóa van gas, ngắt cầu dao điện,… để hạn chế phát sinh sự cố khi nhà vắng chủ. Đồng thời, người dân không tự ý câu mắc điện và phải thường xuyên kiểm tra các thiết bị điện để kịp thời có hướng xử lý tốt. Bên cạnh đó, người dân không nên đốt vàng mã trong nhà, không tồn trữ nhiều chất dễ cháy (gas, xăng dầu, hóa chất,…) để tránh mọi tình huống xấu xảy ra khi không kiểm soát được ngọn lửa. Được biết, công an các quận, huyện cũng đang tập trung tổ chức kiểm tra, xử lý các vi phạm về PCCC theo chuyên đề. Đặc biệt, kiên quyết xử lý vi phạm tại các khu chợ, khu thương mại, cơ sở kinh doanh, nhà hàng, quán ăn, khách sạn,… để ngăn chặn nguy cơ cháy nổ ngay từ ban đầu.

Tại các khu vực ngoại thành như: quận 9, Hóc Môn, Thủ Đức, Nhà Bè,… Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ tại các quận cũng phối hợp với lực lượng đoàn thể (thanh niên, phụ nữ, công đoàn) địa phương thường xuyên tổ chức phát hoang bụi rậm, xử lý bãi rác tự phát,… trong khu dân cư để đề phòng cháy nổ. Riêng tại 2 huyện Bình Chánh và Cần Giờ, từ đầu tháng 12-2018, công an huyện đã phối hợp cùng cơ quan chuyên môn tổng kiểm tra các khu rừng phòng hộ, để kịp thời xử lý nguy cơ cháy rừng vào mừa khô. Ngoài công tác tổ chức dọn thực bì, xây thông hào ngăn lửa ở bìa rừng, xây hồ chứa, công an địa phương còn phối hợp với chính quyền cơ sở tổ chức tuyên truyền, nâng cao ý thức cảnh giác cháy nổ đến người dân.

Dương Châu