(TBMK) – Đi tiên phong trong chống rác thải nhựa, bằng những hành động cụ thể, Bộ TN&MT đã tạo nên sức lan tỏa rất lớn trong cộng đồng, chỉ trong thời gian ngắn, đã tác động đến nhận thức của người dân và biến nó thành hành động.

*Thay đổi từ Bộ, ngành, địa phương…

Đi tiên phong trong chống rác thải nhựa, Bộ TN&MT đã sử dụng bình nước kim loại thay thế cho chai nước nhựa dùng một lần tại các hội nghị, hội thảo. Hầu hết các cơ quan trọng Bộ đã không sử dụng chai nhựa, túi ni lông khó phân hủy trong các hoạt động hàng ngày. Bộ TN&MT đã hướng dẫn các đơn vị, đối tác, người hưởng lợi từ hoạt động dự án… không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni lông khó phân hủy.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà đã ban hành Văn bản số 4907/BTNMT-TĐKTTT phát động Phong trào thi đua “Hành động để giảm thiểu ô nhiễm nhựa và ni lông” thúc đẩy cán bộ, công nhân viên chức và người lao động trong ngành vận động gia đình, người thân cùng thực hiện “nói không với sản phẩm nhựa và túi ni lông sử dụng một lần. Những tập thể, cá nhân làm tốt sẽ được khen thưởng.

Bộ KH&CN đã thay thế chai nước khoáng nhựa bằng các bình inox dùng nhiều lần, để giảm bớt phần nào rác thải công sở.

UBND các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Bình Thuận, Đà Nẵng, Khánh Hòa… đã yêu cầu các Sở, ban, ngành, tổ chức đoàn thể chỉ đạo các phòng ban, đơn vị trực thuộc không sử dụng các sản phẩm nhựa khó phân hủy, sử dụng một lần trong hoạt động của cơ quan, đơn vị.

Đặc biệt, Sở TN&MT Thái Nguyên còn phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai Cuộc thi “Tái chế nhựa phế liệu”. Cuộc thi đã nhận được sự tham gia đông đảo của các em học sinh, sinh viên, công nhân viên các công ty trên địa bàn tỉnh, đã lựa chọn được 14 tác phẩm xuất sắc nhất để trao giải…

*… Đến các doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp cũng ký bản cam kết chống rác thải nhựa như: Công ty CP dịch vụ thương mại Tổng hợp Vincommerce – VINMART, Công ty AEON Việt Nam, Tập đoàn Central Group Việt triển khai nhiều hành động thiết thực để hưởng ứng Phong trào Chống rác thải nhựa do Bộ TN&MT phát động. BigC, Công ty TNHH Lavie, Công ty TNHH Friesland Campina Việt Nam, Công ty TNHH Panasonic Việt Nam, Công ty TNHH Sam Sung Electronics Thái Nguyên, Công ty Le Bros, Tập đoàn An Phát Holdings, Tập đoàn VIDEC Group, Công ty New Cater Software, Quỹ Tree Chain Network…

Các đơn vị này đã triển khai nhiều hành động thiết thực để hưởng ứng Phong trào Chống rác thải nhựa. “Đơn cử, Siêu thị Co.opmart, Big C… đã gói thực phẩm bằng lá chuối thay cho túi ni lông; sử dụng túi phân hủy sinh học làm từ ngô. Tháng 5 tới hệ thống Saigon Co.op sẽ ngừng bán ống hút nhựa tại hơn 600 siêu thị. Ngoài ra, còn chủ động loại bỏ các loại ống hút nhựa đính kèm cùng các sản phẩm hàng nhãn riêng yêu cầu các gian hàng thuê mặt bằng trong khu tự doanh hạn chế tối đa sử dụng ống hút nhựa. Đây là hệ thống bán lẻ đầu tiên tại Việt Nam đưa ra quyết định táo bạo, nhằm hướng đến chiến dịch bảo vệ môi trường mới thông qua hành vi tiêu dùng trên kênh bán lẻ hiện đại trên cả nước.

*Lan tỏa tới người dân

Người tiêu dùng đã bước đầu nhận thấy tác hại của rác thải nhựa và dần dần thay đổi nhận thức. Điều này được thể hiện thông qua những việc làm cụ thể như tại các quán ăn người dân dùng ống hút bằng giấy, bằng tre để thay thế ống hút nhựa; nhiều người đi chợ đã mang theo làn đựng đồ để hạn chế sử dụng túi ni lông.

Bộ TN&MT đã sử dụng bình nước kim loại thay thế Cho chai nước nhựa dùng một lần Tại các cuộc hội nghị, hội thảo

Ở các chợ cóc hiện nay, hình ảnh các bà, các cô… sử dụng làn để đựng đồ trở nên quen thuộc. Có mặt tại chợ Hương Ngải (huyện Thạch Thất) vào một buổi sáng, nhận thấy trên tay ai nấy đều xách chiếc làn đứng chọn mua hàng. Được biết, từ đầu năm 2018, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Thạch Thất đã chủ động triển khai mô hình “làn nhựa đi chợ” và trao tặng trao 1.698 làn nhựa cho hội viên phụ nữ thực hiện mô hình tại các Chi hội. Sau gần một năm triển khai, hiện mô hình đã nhân rộng ra gần khắp các chi hội phụ nữ cơ sở. Nhờ thực hiện mô hình này, trung bình mỗi ngày, mỗi hội viên phụ nữ giảm được 5 chiếc túi ni lông vứt ra môi trường.

Với các chiến dịch tuyên truyền rầm rộ trên khắp cả nước, những phong trào tự phát qua mạng xã hội. Những ngày này, trên nhiều tỉnh thành Việt Nam; từ Bắc vào Nam, những người trẻ cùng nhau dọn dẹp và thu gom rác thải. Bắt đầu có những chuyển dịch tích cực về nhận thức trong giới trẻ Việt Nam.

Thanh Bình

Ông Hoàng Văn Thức – Phó Tổng cục Trưởng Tổng cục Môi trường

Hiện, không có quy định nào bắt buộc người dân phải sử dụng chai kim loại hay ngừng dùng túi ni lông, nên việc tìm vật liệu thay thế là điều rất quan trọng, để thay đổi thói quen của toàn xã hội. Giải pháp hữu hiệu nhất để giảm chất thải nhựa ra môi trường mà nhiều nước tiên tiến trên thế giới áp dụng chính là tái sử dụng, tái chế nhựa. Việc tái chế nhựa tiêu thụ ít hơn 88% năng lượng so với làm mới. Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi cho các doanh nghiệp đầu tư thiết bị công nghệ hiện đại để tái chế chất thải. Bộ TN&MT đã tiếp thu những kiến nghị của Hiệp hội Nhựa Việt Nam trong việc đề xuất và hoạch định chính sách nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp nhựa trong sản xuất, đặc biệt là lĩnh vực tái chế nhựa.

Rác thải nhựa là vấn đề Việt Nam đang phải đối mặt và chưa có phương án xử lý ổn thỏa. Do đó, trước mắt chúng ta phải tuyên truyền nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, tổ chức, cá nhân, cộng đồng và doanh nghiệp về tác hại của rác thải nhựa đại dương. …