(MK - ASEAN) - Sáng 04/07/2020, tại thành phố Đà Nẵng, Ủy ban nhân dân Quận Liên Chiểu (TP. Đà Nẵng) đã tổ chức lễ đón nhận bằng chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Nghề làm nước mắm Nam Ô” và công bố đề án “Phát triển du lịch cộng đồng Nam Ô”.

Phó Chủ tịch UBNDTP Đà Nẵng Trần Văn Miên (thứ hai, từ trái sang) trao bằng di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Nghề làm nước mắm Nam Ô” cho lãnh đạo UBND quận Liên Chiểu và đại diện Hội Làng nghề.

Từ sản phẩm phục vụ cung đình đến sản phẩm của tiêu dùng xanh

Làng Nghề Nước mắm Nam Ô đã có tuổi đời hàng trăm năm. Nhiều gia đình làm nước mắm đã sang thế hệ thế hệ thứ tư và vẫn kế thừa, giữ nguyên vẹn các phương pháp sản xuất nước mắm theo phương pháp thủ công, giữ được độ mặn và hương vị riêng của sản phẩm, nước chấm được dùng lâu dài mà không sử dụng chất bảo quản, hương liệu khác. Nghề làm mắm Nam Ô khẳng định thương hiệu riêng nhờ “bí quyết” tạo độ mặn, hương vị qua các công đoạn (được gia truyền): Khâu nguyên liệu (phải đúng là cá cơm than đánh bắt ở vùng biển Đà Nẵng, được đánh bắt vào tháng ba hay tháng tám âm lịch, thời điểm cá tích lũy được rất nhiều đạm); muối (phải là muối Sa Huỳnh – Quảng Ngãi hay Cà Ná, Đầm Vua – Ninh Thuận). Và cũng tùy vụ đánh bắt, mà sau đó ướp muối với cá theo một tỷ lệ riêng. Quá trình xử lý làm sạch cho đến ủ cá và ướp muối (trong chum) kéo dài suốt 12 tháng. Tùy thời gian mà có các yêu cầu “thăm mắm hay chăm mắm” rất công phu. Giai đoạn cuối, người sản xuất đúng phương pháp phải biết ươm ủ sao cho tạo nên hương vị đặc trưng của  nước mắm nhĩ (loại ngon nhất, tinh chất nhất). Ông Nguyễn Đăng Huy, Chủ tịch UBND quận Liên Chiểu cho biết: “ Nước mắm Nam Ô, không chỉ có giá trị cao về mặt vật chất, từng là một sản vật được dâng hiến phục vụ cung đình; nước mắm Nam Ô, còn kết tinh bản sắc riêng, một giá trị được làm nên từ cả quá trình lao động của cộng đồng địa phương. Cũng không đơn thuần là một gia vị, nước chấm, sản phẩm này chứa đựng trong đó một phần lịch sử, văn hóa, bao hàm cả những giá trị tri thức và kinh nghiệm nghề của cộng đồng dân gian vùng biển Liên Chiểu”.

Chủ tịch UBND quận Liên Chiểu, ông Nguyễn Đăng Huy tặng hoa tri ân đến bà Nguyễn Thị Bạch Tuyết – Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Trung Thủy, chủ đầu tư dự án Khu du lịch sinh thái Nam Ô, đơn vị đồng hành với các đề án được triển khai.

Ngày 27/8/2019, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch đã có quyết định số 2974/QĐ-BCHTTDL, công nhận Di sản phi vật thể quốc gia, trong đó có nghề làm Nước mắm Nam Ô, phường Hòa Hiệp Bắc, Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng. Đây cũng là sự ghi nhận trân trọng đối với những nỗ lực của chính quyền TP Đà Nẵng, của Quận Liên Chiểu. Và đặc biệt là bà con làng chài vùng Nam Ô trong việc gìn giữ làng nghề, sản phẩm và thương hiệu làng nghề, dù có những lúc, làng nghề và thương hiệu tưởng chừng không thể đứng vững. Trong xu thế tiêu dùng thông minh, người tiêu dùng đều hướng đến các loại gia vị không chất bảo quản, không pha trộn; Nước mắm Nam Ô giờ đây đã có mặt tại các siêu thị, các chợ, đặc biệt là các hội chợ – triển lãm Hàng Việt Nam chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh với những thương hiệu khác. Nếu được hỗ trợ về vốn, bản thân làng nghề tiếp tục nghiên cứu, cải tiến mẫu mã, kiểu dáng sản phẩm và đặc biệt là giữ nguyên chất lượng, sản phẩm nhất định sẽ trở thành mặt hàng lưu niệm thiết thực, được du khách trong nước và quốc tế chọn mua khi đến Đà Nẵng. Đây cũng là cơ hội để thương hiệu Nước mắm Nam Ô đi xa. Hiện có 92 hộ sản xuất sản phẩm, trong đó 54 hộ tham gia Làng nghề Nước mắm Nam Ô, 10 hộ sản xuất ở quy mô cơ sở lớn; 17 hộ có thương hiệu riêng; 1 hộ đầu tư trở thành doanh nghiệp lớn; 3 hợp tác xã. Có 200 lao động làm việc tại 92 hộ sản xuất nước mắm Nam Ô, thu nhập bình quân từ 3 đến 5 triệu đồng/tháng. Mới đây, UBND TP. Đà Nẵng đã có quyết định phê duyệt đề án Bảo tồn nghề làm nước mắm Nam Ô gắn với gắn với phát triển du lịch TP. Đà Nẵng với tổng kinh phí đầu tư là  4,65 tỷ đồng. Đề án nêu rõ: Xây dựng sản phẩm nước mắm Nam Ô trở thành sản phẩm du lịch; xây dựng Làng nghề Nước mắm Nam Ô trở thành điểm du lịch của thành phố nhằm giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm nước mắm và các sản phẩm liên quan của làng nghề; khai thác tiềm năng các di tích, phong cảnh cũng như các hoạt động văn hóa, văn nghệ của địa phương; từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. “Về phía Quận, chúng tôi đang xúc tiến quy hoạch mặt bằng, tạo điều kiện cho các hộ sản xuất có không gian tổ chức nơi tập kết nguyên liệu, nhà xưởng sản xuất ổn định” – ông Lê Văn Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND Quận cho biết. Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Trần Văn Miên gửi gắm: Chính quyền địa phương và bà con làng nghề với những lợi thế và tiềm năng phát triển của nghề, hãy tiếp tục phát huy. Đặc biệt chú ý nhiệm vụ “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Nghề làm Nước mắm Nam Ô gắn với phát triển du lịch Đà nẵng”. Làng nghề Nước mắm Nam Ô truyền thống phải trở thành một sản phẩm độc đáo nhằm giới thiệu, quảng bá nét văn hóa biển độc đáo và đặc sắc của Đà Nẵng, mang lợi những lợi ích trong phát triển kinh tế – xã hội cho địa phương, cho cộng đồng, nhất là đóng góp xứng tầm cho kinh tế du lịch”.

Sản phẩm nước mắm Nam Ô

Trải nghiệm không gian biển – văn hóa bản địa vịnh Nam Ô – Liên Chiểu 

Tại buổi lễ, UBND quận Liên Chiểu cũng chính thức công bố đề án phát triển du lịch cộng đồng Nam Ô (đã được UBND TP. Đà Nẵng chính thức phê duyệt), tổng kinh phí đầu tư cho dự án là 46,1 tỷ đồng; ngân sách thành phố duyệt chi 10,7 tỷ đồng. Công ty cổ phần Trung Thủy – đơn vị chủ đầu tư dự án Khu du lịch sinh thái Nam Ô – đầu tư 35 tỷ đồng. Bà Nguyễn Thị Bạch Tuyết – Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Trung Thủy khẳng định: Trong hạng mục cải tạo môi trường thiên nhiên của dự án Khu du lịch sinh thái Nam Ô; chúng tôi cam kết thực hiện nghiêm yêu cầu giữ gìn, phát triển làng nghề, bảo tồn văn hóa truyền thống và luôn đặt lợi ích của người dân lên trên hết. Đó chính là môi trường du lịch bền vững, phát triển kinh tế gắn với an sinh xã hội của cộng đồng.

Theo Phó Chủ tịch UBND Quận Liên Chiểu Lê Văn Nghĩa, một số sản phẩm, dịch vụ du lịch đã được đưa vào đề án bao gồm: trải nghiệm bình minh, hoàng hôn ở vịnh Nam Ô trên thuyền thúng; tắm biển ở bãi tắm Nam Ô; tham quan tìm hiểu câu chuyện về các di tích; tham quan bảo tàng ốc và trải nghiệm các hoạt động văn hóa; tham quan làng nghề truyền thống và thưởng thức ẩm thực địa phương Nam Ô; chụp ảnh tại khu vực ghềnh Nam Ô; dịch vụ lưu trú homestay trải nghiệm tại nhà dân, tham quan làng bích họa… Đây cũng là đề án đặt mục tiêu khai thác lợi thế, tiềm năng tài nguyên du lịch địa phương để tạo sản phẩm du lịch mới, đa dạng hóa các loại hình dịch vụ và tiện ích phục vụ lợi ích công cộng, góp phần thu hút người dân và du khách đến tham quan vui chơi, giải trí, du lịch trải nghiệm. Vừa khai thác du lịch kết hợp bảo tồn các di sản văn hóa; giới thiệu các tập quán, sản phẩm làng chài đến với du khách, hình thành khu vực để du khách khám phá, trải nghiệm khi đến với biển Đà Nẵng.

Đồng thời, tạo điều kiện cho cư dân địa phương tham gia làm du lịch, đặc biệt là ngư dân ven biển khu vực vịnh Nam Ô, quận Liên Chiểu, góp phần chuyển đổi ngành nghề cho ngư dân, cải thiện đời sống người dân, góp phần nâng cao thu nhập, phát triển kinh tế xã hội địa phương; đưa các hoạt động tham quan du lịch tại khu vực vào quản lý nề nếp…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *