(MK - ASEAN) - Sau 2 lần tạm ngưng, xin giãn tiến độ, vừa qua, Công ty cổ phần Thuỷ điện Đại An đã đưa nhiều thiết bị máy móc vào khu vực thác 5 tầng để thi công Nhà máy thuỷ điện Đắk Rkéh, khiến người dân vô cùng lo lắng vì sẽ phá vỡ cảnh quan cụm thác 5 tầng ở hạ du…

Xe đào đang san ủi, mở đường phía tiếp giáp với ngọn thác để làm mặt bằng

Dự án 2 lần tạm ngưng, xin giãn tiến độ

Dự án thủy điện Đắk R’kéh có tổng công suất 5MW với tổng mức đầu tư ban đầu hơn 128 tỉ đồng, được cấp chủ trương đầu tư lần đầu vào năm 2009 cho Công ty cổ phần thủy điện Đắk Nông.

Theo chủ trương đầu tư ban đầu, dự án này bao chiếm gần 270ha đất tại khu vực này và đi vào hoạt động vào năm 2011. Tuy nhiên, sau đó dự án được “bán” lại cho Công ty cổ phần Đại An (Đắk Nông).

Năm 2016, UBND tỉnh Đắk Nông có quyết định điều chỉnh dự án và vẫn giữ công suất 5MW nhưng giảm số diện tích bao chiếm đất còn hơn 24ha. Riêng đập chắn nước dự án này vẫn nằm ngay thượng nguồn thác 1 trong cụm thác 5 tầng. Đây là điều khiến người dân khu vực và khách du lịch rất lo lắng vì nguy cơ dự án thủy điện sẽ phá vỡ cảnh quan, “khai tử” cụm thác tuyệt đẹp này.

Trước băn khoăn của người dân, năm 2019, Thường trực Tỉnh ủy Đắk Nông có chỉ đạo yêu cầu tỉnh buộc chủ đầu tạm dừng thi công, đánh giá toàn diện dự án, có điều chỉnh thiết kế cho phù hợp, đảm bảo cảnh quan, sinh thái cho cụm thác 5 tầng ở hạ du.

Tuy nhiên, sau thời gian dừng thi công, chủ đầu tư đã có tờ trình xin giãn và ngày 23/11/2020, Sở KH&ĐT tỉnh Đắk Nông đã ý quyết định chấp thuận. Theo tiến độ mới, thời gian chuẩn bị mặt bằng sẽ vào tháng 12/2020, việc triển khai xây dựng bắt đầu từ tháng 1 đến tháng 12/2021 và dự kiến đưa dự án vào hoạt động từ tháng 1 đến tháng 6/2022.

Nếu dự án thuỷ điện Đắk R’Kéh được triển khai ngăn dòng tích nước thì nguy cơ ngọn thác hùng vĩ này sẽ không còn

Trước đó, sau nhiều lần gia hạn chủ trương, UBND tỉnh Đắk Nông có “tối hậu thư” yêu cầu, việc khởi công dự án là ngày đầu tháng 1/2017. Quá thời hạn trên, Công ty Cổ phần Thủy điện Đại An không khởi công theo quy định, UBND tỉnh sẽ thu hồi chủ trương đầu tư và không chịu trách nhiệm về các khoản chi phí mà công ty bỏ ra để thực hiện dự án. Tuy nhiên, đến tháng 6/2018, dự án này lại được Sở KH&ĐT chấp thuận giãn tiến độ đầu tư sang các năm từ đầu 2019 đến cuối 2020. Như vậy, đây là lần giãn tiến độ thực hiện lần thứ 2 của dự án thủy điện Đắk R’Keh, Đa Anh Kông.

Dự án có nguy cơ xóa sổ cảnh quan thiên nhiên

Theo hồ sơ, dự án có 2 đập trên các dòng suối Đắk R’ké cao 7m, hồ hơn 1ha (dung tích hơn 20.000m3) và đập chính trên dòng Da Anh Kông cao 6m, hồ chiếm đất hơn 2ha (dung tích hơn 430.000m3), hai suối thông nhau bằng ống thông hồ nên hỗ trợ nguồn nước qua lại.

Chủ đầu tư cam kết, nguồn nước duy trì cho cụm thác 5 tầng là 0,89m3/s và trong các tháng 2,3,4 hàng năm, nhà máy không phát điện để đảm bảo nguồn nước cho dòng thác vào mùa khô. Công ty cổ phần Đại An cũng cam kết rằng việc phát triển thủy điện góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương, không ảnh hưởng gì đến cụm thác 5 tầng…

Tuy nhiên, theo một số người dân sống gần khu vực thác 5 tầng cho biết, việc cho xây Nhà máy thủy điện Đắk Rké sẽ có nguy cơ xóa sổ cảnh quan thiên nhiên của cụm thác.

Nếu dự án thuỷ điện Đắk R’Kéh được triển khai ngăn dòng tích nước thì nguy cơ ngọn thác hùng vĩ này sẽ không còn

Mới đây, lãnh đạo UBND huyện Đắk R’Lấp (Đắk Nông) xác nhận: Công ty cổ phần thủy điện Đại An đã rầm rộ đưa máy móc vào thi công Nhà máy thủy điện Đắk R’Kéh, sau một thời gian tạm ngưng, xin giãn tiến độ. Huyện đã đến kiểm tra về việc thi công, doanh nghiệp cũng đã cam kết thực hiện đúng các phê duyệt của UBND tỉnh Đắk Nông.

Sở KH&ĐT tỉnh Đắk Nông cũng xác nhận, Công ty CP Thủy điện Đại An đã có văn bản trình bày những khó khăn dẫn đến dự án chậm tiến độ, nhưng đã tái khởi động bằng việc chuẩn bị các mặt bằng ban đầu để xây dựng nhà máy theo kịp tiến độ đã ấn định (hoàn thành vào tháng 6/2022).

Trong khi đó, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Đắk Nông – ông Lê Văn Thị cho biết, đơn vị chỉ theo dõi giám sát về thiết kế, đảm bảo đúng các thông số như phê duyệt. Việc doanh nghiệp xin giãn tiến độ, rồi tiếp tục thi công là trách nhiệm của Sở Kế hoạch và Đầu tư.

“Hai lòng hồ này là dạng hồ nhỏ nên nguy cơ ảnh hưởng đến đập không lớn. Ngoài ra, theo thiết kế cũng như cam kết của chủ đầu tư thì nguồn nước duy trì cho cụm thác 5 tầng là 0,89m3/s. Riêng trong các tháng 2, 3, 4 hàng năm là những tháng mùa khô, nhà máy không phát điện để đảm bảo nguồn nước cho dòng thác” – ông Thị cho biết thêm.

Ghi nhận tại hiện trường, vào thời điểm này xuất hiện xe đào cỡ lớn đang xẻ đồi, đào lấp tạo kênh dẫn sát bên ngọn thác 5 tầng. Toàn bộ phần cây bụi sát với dòng nước đang bị san lấp.

Theo ông Nguyễn Văn Xưởng (xã Đắk Sin, huyện Đắk R’Lấp) có nhà ở sát thác 5 tầng 28 năm cho biết, khoảng gần 1 tháng nay xe múc của nhà máy thuỷ điện vào làm ầm ầm, đang đào lấp nhiều chỗ khác nhau.

Ông Nguyễn Văn Xưởng (50 tuổi, trú thôn 5, xã Đắk Sin) cho biết thác 5 tầng này được người dân tự phát hiện, chưa được đầu tư. Nếu thuỷ điện chặn trên thuượng nguồn nguy cơ phá vỡ cảnh quan

“Tôi nghe thông tin làm thuỷ điện cách đây mấy năm, chúng tôi sống ở đây kiến nghị nhiều lần và có báo chí vào cuộc nữa nên thấy tạm hoãn. Thế mà không hiểu làm sao đợt này lại vào làm mạnh thế. Tôi nói thật, cả tỉnh còn mỗi cái thác này rất đẹp vào ngày lễ, tết du khách gần xa vào thăm quan, nhưng nếu cho làm thuỷ điện thì làm gì còn nước nữa mà có thác” – ông Xưởng lo lắng.

Rà soát lại các dự án thuỷ điện

Liên quan đến vấn đề này, vừa qua, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đắk Nông đã có Nghị quyết số 2 về nhiệm vụ năm 2021, trong đó có yêu cầu dừng cho chủ trương đầu tư mới các dự án thủy điện trên địa bàn tỉnh Đắk Nông, bao gồm cả dự án do các Sở, ngành đang thẩm định.

Tỉnh ủy Đắk Nông yêu cầu ngành chức năng rà soát, đánh giá toàn diện các dự án thủy điện đã được tỉnh Đắk Nông cho chủ trương đầu tư đang triển khai xây dựng; các dự án đã trình Bộ Công thương thẩm định, phê duyệt. Kiên quyết thu hồi các dự án không hiệu quả, không triển khai hoặc triển khai chậm tiến độ, các dự án sai phạm.

Sở Công thương tỉnh Đắk Nông cho biết, trên địa bàn tỉnh hiện có 22 nhà máy thủy điện đang hoạt động. Trong đó, có 14 nhà máy đặt trên địa bàn tỉnh Đắk Nông với công suất 340 MW và 8 dự án thủy điện nằm giáp ranh với các tỉnh Đắk Lắk, Lâm Đồng, Bình Phước có tổng công suất 1.291 MW.

Có 4 dự án đang thi công với công suất 18,5MW, gồm: Đắk So 2 (7,5MW), Đắk Lung 2 (3,9MW), Đắk Lung 3 (7,1MW) và Nam Long (9MW). Các dự án thuộc quy hoạch, nhưng chưa thi công, gồm: Đắk So 1 (3MW), Đắk Ké (5MW), Đắk So 4 (9MW), Đắk Ké 4 (8MW), Đắk So 5 (17MW). Ngoài ra, có 2 dự án thủy điện đang khảo sát là Đắk Nâm (7MW) và Eapo (29,8MW).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *