(TBMK) - Phân tích về hiện trạng sử dụng nhựa tại Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) cho biết, trung bình mỗi năm, Việt Nam sử dụng và thải ra đại dương khoảng 0,28 - 0,73 triệu tấn rác thải nhựa, chiếm 6% toàn thế giới. Hiện Việt Nam đang bị xếp vào tốp những quốc gia có mức tiêu thụ bao bì nhựa lớn trên thế giới.

Theo ông Trần Việt Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN TPHCM, chỉ tính riêng bao bì nói chung (bao gồm túi ni lông và bao bì thực phẩm), mỗi năm thải ra môi trường khoảng trên dưới 20 tỷ túi. Thế nhưng, việc vận động giảm thiểu sử dụng nhựa chỉ mới dừng lại ở giảm túi ni lông, còn lượng lớn bao bì thực phẩm chưa được đề cập đến.

Đồng thuận với quan điểm trên, ông Trương Khắc Hoành, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư nước Tân Hiệp, thông tin hiện công ty đang lấy nguồn nước thô khu vực sông Sài Gòn, xử lý và cấp nước sinh hoạt cho hàng trăm ngàn hộ gia đình trên địa bàn thành phố.

Thế nhưng, trong những năm gần đây, việc lấy nước thực sự rất khó khăn do nguồn nước lẫn tạp chất bao bì nhựa. Đặc biệt, với những bao bì thực phẩm chứa chất dầu ăn thường bị chìm xuống đáy hồ hoặc nổi lưng chừng mặt nước, nên rất khó trục vớt hoặc lọc. Công ty cũng đã đầu tư thêm lưới chắn lọc nhựa, nhưng có những bao bì nhựa thực phẩm nhỏ vẫn lọt qua lưới khiến cho việc vận hành hệ thống xử lý nước gặp rất nhiều khó khăn.

Giảm thiểu sử dụng nhựa để giảm rác thải nhựa là cấp thiết. Hiện nhiều DN trong nước đã đưa ra nhiều giải pháp để cùng người tiêu dùng thực hiện vấn đề này. Co.opmart đã chủ động thay thế túi ni lông khó phân hủy sang túi ni lông tự hủy và áp dụng trên toàn hệ thống; sử dụng vật liệu thân thiện để đóng gói sản phẩm thực phẩm…

Túi ni lông tự hủy sử dụng tại hệ thống siêu thị Co.op Mart

Đại diện Tập đoàn An Phát cho biết, công ty đã phát triển thành công các sản phẩm sinh học phân hủy hoàn toàn làm từ tinh bột (mang nhãn hiệu AnEco), nhằm thay thế cho túi ni lông và các sản phẩm nhựa dùng một lần thông thường. Không dừng lại đó, nhiều thương hiệu nổi tiếng trên thế giới đã đưa ra các chính sách chỉ ký kết hợp đồng đối tác với những DN đáp ứng tiêu chí sản xuất xanh, sạch, thân thiện với môi trường.

Tuy nhiên, để tạo thói quen sống thân thiện với môi trường cho cộng đồng và DN, bên cạnh những giải pháp khuyến khích, vẫn cần biện pháp chế tài đủ mạnh. Ông Huỳnh Minh Nhựt, Giám đốc Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TPHCM, dẫn chứng việc thực hiện phân loại rác tại nguồn là cơ sở đầu tiên để giảm thiểu lượng rác chôn lấp, tăng tỷ lệ rác tái chế; nhưng để có thể triển khai đồng bộ trên cả nước, cần có hình thức xử phạt nặng với những hộ gia đình không thực hiện.

Mặt khác, Chính phủ đã ban hành chính sách thuế môi trường. Theo đó, với túi ni lông không phân hủy, mỗi ký chịu mức thuế 150% – 200%. Đây được xem là mức thuế đủ nặng, nhưng việc thu thuế này hiện đang còn bị bỏ ngỏ tại nhiều địa phương nên tác động không cao. Do vậy, vẫn rất cần những biện pháp chế tài mạnh tay từ phía cơ quan chức năng với từng hành vi vi phạm môi trường, hoặc không thực hiện hoạt động giảm thiểu chất thải nói chung.