Ngành thủy sản với các FTA: Lạc quan nhưng không chủ quan

(TBMK) - CPTPP và EVFTA là bước đà quan trọng để ngành thủy sản “cất cánh”. Điều cần thiết là phải nhận diện và vượt qua thách thức, nếu không, cơ hội sẽ mãi chỉ nằm trên giấy.

Năm 2019 mở ra nhiều cơ hội và thách thức với ngành thủy sản. Mức thuế chống bán phá giá cá tra và tôm vào thị trường Mỹ giảm so với kết luận sơ bộ sẽ tiếp tục tạo điều kiện cho xuất khẩu vào thị trường này. Đồng thời, biến đổi khí hậu có những diễn biến phức tạp, nguồn nước cấp cho ĐBSCL bị ảnh hưởng mạnh do nhiều quốc gia xây đập trên thượng nguồn, trong khi đây là khu vực chiếm đến 90% sản lượng chế biến và nuôi trồng thủy sản của Việt Nam. Thẻ vàng của EC năm 2017 chưa được gỡ bỏ cũng gây những tác động không nhỏ đến xuất khẩu…

Ảnh minh họa

Trong bối cảnh đó, việc CPTPP có hiệu lực từ 14/1 và EVFTA được ký kết mới đây được kỳ vọng là bước đà quan trọng để ngành thủy sản “cất cánh”.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), hiện tại, EU đã dành cho Việt Nam mức thuế ưu đãi – GSP, nhiều mặt hàng thủy sản được hưởng thuế chỉ 4-7% trong khi biểu thuế cơ bản dao động từ 12-24%, khiến Việt Nam có lợi thế hơn hẳn các nước đối thủ trực tiếp như Thái Lan, Ấn Độ, Trung Quốc khi các nước này đang phải chịu mức thuế không ưu đãi. Câu hỏi đặt ra là, EVFTA có lợi thế gì vượt trội so với các ưu đãi thuế khác?

Nhìn toàn bộ biểu thuế, trong CPTPP, mức cam kết xoá bỏ thuế cho Việt Nam là 78-95%, với EVFTA là 85,6% ngay khi các hiệp định có hiệu lực, tuy nhiên, vị đại diện VCCI cho rằng, dường như thủy sản đang được xem là ngành tương đối “nhạy cảm”, bởi tính chất của ngành hoặc một số sự việc trong quá khứ khiến đối tác mở cánh cửa hẹp hơn so với các ngành khác.

Hiện EU cam kết xoá ngay 50% số dòng thuế cho thủy sản, còn lại cần lộ trình 3-7 năm…

Đồng hành với đó là câu chuyện về quy tắc xuất xứ hàng hóa. Điểm chung của 2 hiệp định là đều dành phần lớn quy định cho ngành thủy sản. Với CPTPP, quy tắc xuất xứ sản phẩm thủy sản chiếm đến hơn 1/5 tổng số và được quy định rất chi tiết tới từng nhóm hàng, từng sản phẩm hàng hoá. EU thì không yêu cầu cao như vậy nhưng thủy sản cũng được “ưu ái” hơn các ngành còn lại.

Về thủ tục chứng nhận xuất xứ, điểm mới là các bên cam kết áp dụng doanh nghiệp được tự chứng nhận xuất xứ, cách này tạo thuận lợi hơn rất nhiều, đồng thời tăng trách nhiệm của doanh nghiệp với hàng hóa. Tuy nhiên, với CPTPP, Việt Nam chưa thực hiện ngay trong 5 năm đầu, còn với EVFTA, chúng ta chưa cam kết chính xác thời gian, chứng nhận xuất xứ vẫn do cơ quan của Bộ Công Thương cấp cho tới khi “cảm thấy phù hợp áp dụng theo phương pháp khác”.

Đại diện VCCI khẳng định, các nước đều không từ bỏ quyền của mình trong việc đặt các biện pháp phi thuế, phần lớn các cam kết trong hiệp định chỉ làm rõ hơn các tiêu chí, cách thức áp dụng các biện pháp này, còn quyền vẫn hoàn toàn nằm trong tay mỗi nước. “Trên thực tế nếu thuế quan giảm bằng 0% thì đây là biện pháp bị nhiều nước lạm dụng để bảo hộ sản xuất trong nước”…

- Advertisement -

Tin Xem Nhiều

Tin Nóng