(MK - ASEAN) - Theo báo cáo từ Bộ Xây dựng, từ năm 2016 đến nay, chính sách hỗ trợ nhà ở cho người thu nhập thấp (NTNT) tại đô thị và công nhân lao động được thực hiện theo Luật Nhà ở và các văn bản dưới luật. Thực tế đã có 1.040 dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội ( ĐTXD NƠXH) dành cho NTNT tại khu vực đô thị và công nhân khu công nghiệp, bao gồm 507 dự án NƠXH độc lập với tổng diện tích đất hơn 1.375ha và 533 dự án được xây dựng trên quỹ đất 20% của các dự án nhà ở thương mại (NƠTM), dự án phát triển đô thị, với diện tích đất hơn 1.983ha.

Dù thế - Nguồn Cung vẫn rất hạn chế trong khi Cầu rất cao. Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà: Khó khăn vướng mắc lớn nhất hiện nay trong vấn đề NƠXH thiếu nguồn Cung do cơ chế chính sách chưa đủ mạnh để khuyến khích các nhà đầu tư tham gia, thủ tục đầu tư xây dựng (ĐTXD), phê duyệt giá bán, phê duyệt đối tượng mua nhà, thiếu nguồn vốn ngân sách hỗ trợ cho người mua nhà ở…

Nhà ở Xã hội: Vẫn “Dậm chân tại chỗ”?

Không thể phủ nhận rằng: Hiện tại, lĩnh vực ĐTXD NƠXH vẫn là bài toán khá nan giải. Số lượng dự án NƠXH cung cấp ra thị trường ngày càng hiếm…

Như vậy NƠXH được đầu tư XD để phục vụ nhóm đối tượng TNT tại đô thị, nhưng nghịch lý là giá ngày một tăng, khiến cho đối tượng được ưu tiên mua nhà khó có khả năng chi trả.

Cảnh sống tạm bợ của công nhân tại một khu nhà trọ

Tại Hà Nội – Do khan hiếm nguồn hàng chính thống, giá căn hộ ở các phân khúc đều đang ở ngưỡng trần, nên nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ tìm và khai phá những thị trường mới ở vùng ngoại thành xa trung tâm như Đông Anh, Gia Lâm, Hoài Đức, Hòa Lạc…Đây đều là những khu vực có chủ trương phát triển thành quận, có sự quan tâm nghiên cứu đầu tư của những nhà phát triển BĐS lớn. Tuy nhiên hiện tại đang xuất hiện nghịch lý: Giá đất trong một số DA được đầu tư cơ sở hạ tầng hàng chục năm vẫn loanh quanh ngưỡng 30 – 40 triệu đồng/m², nhưng đất trong làng xóm không được đầu tư cơ sở hạ tầng tương xứng đô thị đã có giá chào bán từ 20 – 30 triệu đồng/m²…Vậy là bỏ qua câu chuyện vị trí địa lý, thiếu tiện ích – Mà chỉ bàn về giá thì, rõ ràng là đã không ít đối tượng có TNT hiện nay chỉ có thể…ngậm ngùi xem…giá cứ lên cao, cao cao… Mãi chưa thấy xuống.

Cách đây chưa lâu, khi đề cập đến việc có DA NƠXH giá thành ngang ngửa nhà thương mại, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, NƠXH không bị khống chế giá. Trước đây, khi có gói 30 nghìn tỷ đồng, NƠXH buộc phải định giá dưới 15 NƠXH có xu hướng tăng giá. Vì chủ đầu tư XD NƠXH chỉ bị khống chế lợi nhuận không được vượt quá 10%.

Còn tại TP.HCM, thời gian qua giá đất ở các địa phương hầu như bị đẩy lên cao (còn cao thật hay ảo, chúng tôi sẽ đề cập ở bài viết khác) đã làm giảm sút sự quan tâm của không ít nhà đầu tư. Bởi lẽ, giá đất cao khiến việc đền bù giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn…Trưởng Phòng Phát triển Nhà và Thị trường BĐS (Sở Xây Dựng TP.HCM), ông Phạm Đăng Hồ cho biết: “Thời gian qua, việc phát triển NƠXH rất thấp, chiếm khoảng 3% tổng tỷ trọng sàn xây dựng và như vậy rõ ràng là có sự lệch pha trong đầu tư. Thứ nhất là do quỹ đất không có, giá trị bồi thường giải phóng mặt bằng rất cao nên khi phát triển NƠ XH thì nhà đầu tư khó đảm bảo thu hồi vốn hoặc giá thành không phù hợp để NTNT có thể chạm tay mua. Đồng thời còn do những vướng mắc về pháp lý, quỹ đất khiến việc phát triển NƠ XH còn chậm”. Trong khi đó, theo ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP.HCM thì cho rằng, do chịu ảnh hưởng từ dịch COVID-19 nên số DA và số căn hộ tung ra thị trường có giảm. Đáng chú ý là số lượng nhà ở bình dân tung ra thị trường chỉ chiếm gần 1% so với tổng số gần 17.000 căn hộ được mở bán. Ông Châu nhận định: Nguyên nhân của tình trạng này là do những vướng mắc trong các thủ tục hành chính, pháp lý lẫn chính sách thu hút đầu tư…

Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai kế hoạch xây dựng 39 dự án nhà ở xã hội với tổng số 44.701 căn hộ, và đến năm 2020, có thể hoàn thành 20.000 căn (ảnh: minh họa)

Cùng chung nhận định, ông Lê Hữu Nghĩa – TGĐ C.ty TNHH XD Thương mại Lê Thành, doanh nghiệp chuyên đầu tư xây dựng NƠXH và nhà cho NTNT chia sẻ: “Ba năm chúng tôi mới có được một DA, nhưng cuối cùng tính ra chi phí rất lớn phải gánh, thì DN đành phải tính toán bằng cách tăng giá thành. Chắc chắn thị trường vẫn tiếp tục phát triển, nhưng để tốt cho phân khúc của thị trường này – Theo tôi, cần phải có cơ chế phối hợp giữa các sở ngành hữu trách, để giải quyết nhanh được những DA mới, những DA  đang vướng mắc, thì mới giải quyết được nguồn Cầu rất lớn trên thị trường. Từ đây làm giảm giá thành và tạo ra công ăn việc làm cho người lao động”.

Đâu là giải pháp tích cực

Báo cáo từ Bộ Xây dựng cho biết: Hiện đã có 1.040 DA ĐTXD NƠXH dành cho NTNT tại khu vực đô thị và công nhân khu công nghiệp, bao gồm 507 DA NƠXH độc lập với tổng diện tích đất hơn 1.375ha và 533 DA được XD trên quỹ đất 20% của các DA NƠTM, DA phát triển đô thị, với diện tích đất hơn 1.983ha.

Dù thế nguồn Cung vẫn quá hạn chế so với nguồn Cầu vẫn quá lớn. Nên rất cần thiết cần có các giải pháp tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn cho NƠ XD.

Theo nhiều chuyên gia, để phá được thế Cầu lớn Cung ít hiện tại- Bên cạnh việc triển khai nghiên cứu, sửa đổi bổ sung Luật Nhà ở, trước mắt, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 41/NQ-CP về việc giao Bộ Xây dựng nghiên cứu sửa đổi Nghị định 100/2015/NĐ-CP theo trình tự rút gọn. Theo đó, Bộ Xây dựng tập trung nghiên cứu nhằm tháo gỡ những hạn chế, vướng mắc cơ bản về nguồn vốn, về quỹ đất, giảm bớt thủ tục hành chính, tạo điều thuận lợi, khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, phát triển NƠXH.

Nhận định về vấn đề này – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản (BĐS) TP. Hồ Chí Minh Lê Hoàng Châu cho rằng, cần sửa đổi lại quy định cho chặt chẽ, trường hợp chủ đầu tư nhà ở thương mại (NƠTM) lựa chọn nộp bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20%, thì ngoài việc phải nộp tiền sử dụng đất cho toàn bộ diện tích đất của dự án (DA), chủ đầu tư phải nộp thêm một số tiền tương đương 10% lợi nhuận trước thuế vào ngân sách Nhà nước (hoặc tỷ lệ khác do Chính phủ quy định), để thực hiện nghĩa vụ NƠXH, sau khi kinh doanh trên quỹ đất 20% của dự án (được đơn vị kiểm toán độc lập xác nhận).

T ừ năm 2014 đến nay, TPHCM có 41 dự án NƠXH độc lập với tổng diện tích đất hơn 133ha, quy mô hơn 41.000 căn hộ (ảnh: minh họa)

Nhưng để vừa đảm bảo an sinh xã hội, tăng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người thu nhập thấp, vừa mang tính nhân văn hơn, nhiều ý kiến chuyên gia nhất trí Chính phủ nên giữ nguyên quy định tại Khoản 2 Điều 5 Nghị định 100/2015/NĐ-CP, dự án nhà chung cư có quy mô 10ha, phải dành 20% quỹ đất.

Đồng thời, đẩy mạnh các giải pháp về nguồn vốn. Nhiều năm qua, Nhà nước ban hành chính sách thúc đẩy thị trường nhà ở phát triển, đồng thời có chính sách để hỗ trợ về nhà ở cho các đối tượng chính sách xã hội, NTNT và người nghèo gặp khó khăn về nhà ở nhằm góp phần ổn định chính trị, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển đô thị, nông thôn. Kết quả thực hiện chính sách đã tạo điều kiện cho hàng trăm nghìn hộ nghèo ở nông thôn có nhà ở an toàn, ổn định, giúp cho các hộ nghèo yên tâm lao động sản xuất, phát triển kinh tế vươn lên thoát nghèo, góp phần thực hiện thắng lợi Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Đồng thời, thông qua đó đã khơi dậy tinh thần tương thân, tương ái, đoàn kết giúp đỡ trong cộng đồng theo đúng chủ trương “Nhà nước hỗ trợ, cộng đồng giúp đỡ, hộ gia đình tham gia đóng góp để xây dựng nhà ở”…Rõ ràng là, tín dụng chính sách về nhà ở đã góp phần không nhỏ trong việc thực hiện chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030…

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực XD, để tín dụng chính sách xã hội về nhà ở ngày càng mang lại lợi ích thiết thực, đóng góp nhiều hơn trong chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, Chính phủ và các ban, bộ, ngành cần đẩy mạnh một số giải pháp. Trong đó, về lâu dài, do nguồn lực, vốn đầu tư công của Nhà nước còn nhiều hạn chế nên để thực hiện chiến lược phát triển nhà ở quốc gia có kết quả tốt hơn cần phải phát huy, huy động tối đa từ nhiều nguồn lực khác nhau. Trong đó, bên cạnh việc bổ sung, tập trung nguồn vốn ngân sách Nhà nước còn cần huy động nguồn hỗ trợ từ các tổ chức trong và ngoài nước, huy động trong nhân dân.

Nếu có chính sách phù hợp, có thể phát triển được các khu nhà ở công nhân với đầy đủ tiện ích

Đồng thời, cần sửa đổi các chính sách hỗ trợ nhà ở cho người nghèo khu vực nông thôn theo Quyết định số 33/2015/QĐ-TTg và nhà ở khu vực bão lụt miền Trung theo Quyết định 48/2014/QĐ-TTg theo hướng cho phép kéo dài thời gian thực hiện các chính sách đến năm 2025; Bổ sung cơ chế hỗ trợ trực tiếp; Tăng mức hỗ trợ và mức vay tín dụng ưu đãi; Mở rộng đối tượng cho các hộ nghèo và cận nghèo theo chuẩn nghèo giai đoạn 2016-2020; Mở rộng phạm vi thực hiện Quyết định số 48/2014/QĐ-TTg ra 28 tỉnh ven biển trên cả nước; Đưa các chương trình hỗ trợ nhà ở vào danh mục dự án sử dụng vốn đầu tư công trung hạn hoặc lồng ghép với các dự án, chương trình trình mục tiêu khác để đạt được hiệu quả cao hơn trong quá trình thực hiện công tác an sinh xã hội.

Đặc biệt – Để thực hiện các DA NƠXH, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong bối cảnh đại dịch Covid-19, Bộ Xây dựng đã kính đề nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổng hợp, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét bổ sung kế hoạch đầu tư công năm 2020 và giai đoạn 2021-2025 để thực hiện chính sách NƠXH như Chính phủ đã chỉ đạo tại Nghị quyết số 41/NQ-CP ngày 09/4/2020, trong đó ưu tiên cân đối thêm 1.000 tỷ đồng cho NHCSXH theo Nghị quyết số 71/2018/QH14.

 

Kỳ III: Nhà ở giá thấp – Bài toán nan giải cho doanh nghiệp và “Chọn mặt gửi vàng”

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *