Vai trò của các biện pháp phi thuế quan trong Cộng đồng kinh tế ASEAN 2025

(TBMK) - Việc thành lập Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) vào năm 2015 là một thành tựu mang tính bước ngoặt trong chương trình nghị sự hội nhập kinh tế của khu vực ASEAN.

AEC thúc đẩy hội nhập, cạnh tranh, tăng cường kết nối, hợp tác chuyên ngành, tạo ra sự cân bằng và đưa khu vực ASEAN tham gia sâu vào nền kinh tế toàn cầu. Do đó, AEC là thành tựu đáng giá nhất của khu vực ASEAN, vì không chỉ bao gồm tăng trưởng kinh tế mà còn là hội nhập trên các trụ cột chính trị, xã hội và văn hóa của tất cả các quốc gia thành viên.

Các thành tựu rõ nét của AEC cho đến nay có thể thấy rõ qua xóa bỏ thuế quan đối với 99% hàng hóa được giao dịch ở các nước ASEAN-6 (Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan). Các nước CLMV (Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam) cũng đã đạt được những tiến bộ đáng kể. Thuế suất ở Việt Nam đã giảm xuống 0-5% trên khoảng 90% các dòng thuế và phải thực hiện nhiều hơn nữa để tận dụng triệt để tiềm năng của AEC. Các hàng rào phi thuế quan (NTBs) đối với thương mại tiếp tục duy trì sự hiện diện mạnh mẽ trong khu vực ASEAN – theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), có gần 2.500 NTB hiện đang được thi hành…

Vì vậy, cần có những nỗ lực lớn hơn để tách bạch các mục tiêu chính sách công hợp pháp của các biện pháp phi thuế quan khỏi mong muốn bảo hộ lợi ích trong nước. Viện nghiên cứu kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA) và Hội nghị Liên Hiệp Quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) đã đưa ra Cổng thông tin thương mại tích hợp (I-TIP), là một cơ sở dữ liệu chi tiết tất cả các NTB trong khu vực ASEAN.

Nghiên cứu của I-TIP cũng cho thấy ở các nước ASEAN, Thái Lan có số lượng biện pháp SPS và TBT cao nhất. Ví dụ, Thái Lan có số lượng biện pháp SPS gấp khoảng 20 lần so với Campuchia và Lào, và gấp 15 lần số biện pháp TBT so với Myanmar. Những khác biệt này gây trở ngại đáng kể cho sự tăng trưởng của các quốc gia CMLV. Ngoài ra, trên phạm vi toàn cầu, Thái Lan chiếm khoảng 40% các biện pháp SPS hiện có trên thế giới và 20% các biện pháp TBT. Chính lập trường cứng rắn như vậy đối với hàng nhập khẩu, cả thương mại tự do nội khối ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác bên ngoài đều bị cản trở nghiêm trọng. Rõ ràng là sự gia tăng của các NTB trong khu vực ASEAN là một trở ngại rất lớn để đạt được các mục tiêu của AEC 2025.

Vấn đề này cũng đã được nhấn mạnh trong một báo cáo của Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) về NTBs trong ASEAN. Theo đó, bất chấp những nỗ lực trước đây của Nhóm đặc trách cấp cao ASEAN về hội nhập kinh tế năm 2004 và Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN năm 2009, đã có những tiến bộ hạn chế trong việc loại bỏ NTBs. Do đó, sự tồn tại liên tục của NTBs trong ASEAN là một vấn đề cấp bách phải được giải quyết trước khi khu vực có thể tận dụng lợi ích của AEC.

- Advertisement -

Tin Xem Nhiều

Tin Nóng